Je kiest de verkeerde jas als je op het weerbericht afgaat
Je vertrekt bij acht graden en bewolking, en na een uur klimmen ben je van binnen natter dan je van buiten zou zijn geworden. Dat is het klassieke probleem met een waterdichte jas op een droge dag: hij houdt de regen tegen die er niet is, en je zweet tegen die er wel is.
Het omgekeerde ken je ook. Je loopt in je lekker zittende jas, er komt een bui, en na twintig minuten voelt de stof zwaar en koud aan.
Het verschil tussen die twee jassen heeft een naam, en zodra je die kent kies je makkelijker. Hieronder wat een softshell en een hardshell precies zijn, waar ze van elkaar verschillen en hoe je bepaalt welke je meeneemt.
Wat is een softshell jas?
Een softshell is een buitenlaag van geweven, rekbaar materiaal, meestal een mengsel van polyester met elastaan, vaak met een fleecelaagje aan de binnenkant. Hij dankt zijn naam aan wat hij niet is: geen harde, ritselende schil, maar een zachte.
De drie eigenschappen die ertoe doen:
- Winddicht of sterk windremmend. Dit is waar een softshell zijn warmte vandaan haalt. Wind die door je kleding blaast voert lichaamswarmte af; een softshell stopt dat grotendeels.
- Waterafstotend, niet waterdicht. De stof heeft een afstotende afwerking waar lichte motregen vanaf parelt. Bij aanhoudende regen dringt het water uiteindelijk door.
- Ademend en rekbaar. Doordat het materiaal geweven is en geen dicht membraan heeft, ontsnapt je zweetdamp makkelijker. En omdat de stof meegeeft, merk je hem niet als je over een hek klimt of je armen strekt.
Een softshell zit daarmee tussen een fleece en een regenjas in. Een fleece isoleert maar laat wind door; een regenjas houdt alles tegen maar ademt slecht. De softshell doet van allebei iets.
Wat is een hardshell jas?
Een hardshell is een waterdichte buitenlaag met een membraan of coating aan de binnenkant. Dat membraan laat waterdamp van binnen naar buiten, maar houdt waterdruppels van buiten tegen. Gore-Tex is de bekendste, maar bijna elk merk heeft een eigen variant.
Waar je op let:
- Waterkolom. Dit getal in millimeters geeft aan hoeveel waterdruk de stof weerstaat voor hij doorlaat. Voor wandelen in Nederland en België is 10.000 mm een prima ondergrens; daaronder wordt het bij een stevige bui spannend.
- Getapete naden. Een membraan is zinloos als het water via de stiksels binnenkomt. Goede hardshells hebben alle naden afgeplakt.
- Ventilatieritsen. Omdat een hardshell minder ademt, hebben veel modellen ritsen onder de armen. Die zet je open zodra je gaat klimmen.
De prijs die je betaalt is comfort: het materiaal ritselt, geeft minder mee en voelt bij droog weer al snel te veel van het goede.
Softshell of hardshell: de verschillen naast elkaar
| Softshell | Hardshell | |
|---|---|---|
| Waterdicht | nee, wel waterafstotend | ja, membraan of coating |
| Winddicht | ja of grotendeels | ja |
| Ademend vermogen | hoog | lager, deels op te lossen met ventilatieritsen |
| Bewegingsvrijheid | hoog, stof geeft mee | lager, stof is stugger |
| Isolatie | enige, vaak met fleecevoering | vrijwel geen, is puur een schil |
| Geluid | zacht | ritselt |
| Gewicht | zwaarder dan een lichte hardshell | licht, en vaak klein op te vouwen |
| Beste bij | droog tot lichte motregen, wind, koude dagen met inspanning | aanhoudende regen, natte sneeuw, bergweer |
Wanneer kies je welke?
Neem een softshell als de dag droog is of hooguit een spatje geeft, als het waait, en als je flink doorloopt. Op een winderige kustwandeling of een koude ochtend op de heide is dit de jas waarin je het lekkerst loopt.
Neem een hardshell als er echte regen in de verwachting zit, als je de bergen in gaat waar het weer binnen een uur omslaat, of als je meerdaags loopt en niet nat mag worden. Ook als reservelaag in je rugzak: een lichte hardshell weegt weinig en kost weinig ruimte.
Neem ze allebei mee op meerdaagse tochten en in het bergseizoen. Ze bijten elkaar niet: de hardshell gaat over de softshell heen zodra het gaat regenen. Dat is meteen het antwoord op de vraag welke van de twee je moet kopen als je maar één jas wilt: dan is de hardshell veiliger, want droog worden kun je niet en te warm worden wel oplossen door een laag uit te doen.
Bij dat laatste helpt het laagjesprincipe: een thermoshirt als eerste laag, een fleece of dunne donsjas als isolatie, en daarboven je softshell of hardshell. Welke buitenlaag past bij welke wandeling staat uitgebreider in onze koopgids voor wandeljassen, en als je specifiek op regen selecteert, in de koopgids voor regenjassen.
Veelgestelde vragen
Is een softshell jas waterdicht?
Nee. Een softshell is waterafstotend: lichte motregen parelt eraf, maar bij een aanhoudende bui dringt het water uiteindelijk door de stof. Wil je gegarandeerd droog blijven, dan heb je een hardshell nodig.
Is een softshell jas een winterjas?
Niet in de zin van een gevoerde winterjas. Een softshell met fleecevoering is warm genoeg voor droge winterdagen waarop je in beweging blijft, maar bij stilstaan in de vrieskou kom je warmte tekort. Draag hem dan over een isolerende laag in plaats van los.
Wat is het verschil tussen een fleece en een softshell?
Een fleece isoleert maar laat wind vrijwel ongehinderd door. Een softshell isoleert minder maar houdt wind tegen en stoot water af. Op een winderige dag houdt een softshell je daardoor warmer dan een dikkere fleece.
Voor welk seizoen is een softshell jas?
Voor het hele jaar behalve de warmste zomerdagen. In het voor- en najaar is hij vaak de enige jas die je nodig hebt; in de winter draag je hem over een extra laag.
Kun je een softshell jas opnieuw waterafstotend maken?
Ja. De afstotende afwerking slijt en verdwijnt deels in de was. Je frist hem op door de jas te wassen met een middel voor technische kleding en daarna kort in de droger of met een strijkijzer op lage stand na te behandelen. Volg altijd het wasetiket.
OutdoorOnly verdict
Heb je één jas nodig en wandel je vooral in Nederland en België, koop dan de hardshell en draag daaronder een fleece op koude dagen. Wandel je veel bij wind en droog weer, of loop je hard door en heb je last van zweten, dan is de softshell de jas waar je het meeste plezier van hebt. Wie beide heeft, pakt de softshell voor de meeste dagen en de hardshell voor de rest.
