Onweer afstand calculator
Klik op Start zodra je de bliksem ziet, en op Stop zodra je de donder hoort.
Klik op Start zodra je de bliksem ziet, en op Stop zodra je de donder hoort. De calculator telt de seconden tot op twee decimalen en rekent ze om naar kilometers, meters of mijlen.
Handiger dan zelf tellen, want in het donker met regen in je gezicht tel je bijna altijd te snel.
De regel van drie seconden
Licht gaat zo snel dat je de flits meteen ziet. Geluid doet er langer over: ongeveer 343 meter per seconde. Dat verschil is de hele truc.
Elke drie seconden tussen flits en donder staat voor ongeveer één kilometer. Meer hoef je niet te weten om in te schatten of je moet gaan lopen.
Zie je de flits en hoor je vrijwel meteen de klap, dan slaat de bliksem vlakbij in. Duurt het lang voor de donder komt, dan heb je tijd.
Seconden omrekenen naar kilometers
Gerekend met een geluidssnelheid van 343 meter per seconde bij twintig graden.
| Seconden tussen flits en donder | Afstand |
|---|---|
| 1 seconde | 0,3 km |
| 3 seconden | 1 km |
| 5 seconden | 1,7 km |
| 10 seconden | 3,4 km |
| 15 seconden | 5 km |
| 30 seconden | 10 km |
Deel je simpelweg door drie, dan kom je bij vijf seconden uit op 1,67 kilometer en de tabel zegt 1,7. Dat verschil van dertig meter maakt niets uit als je een schuilplek zoekt. Gebruik de vuistregel.
Wanneer is het onweer te dichtbij
Er zijn twee vuistregels in omloop en ze spreken elkaar niet tegen.
Het KMI hanteert de tienseconderegel. Tel je tien seconden of minder, dan is de bui zo dichtbij dat je binnen moet zijn. Dat komt neer op ruim drie kilometer.
De dertig-dertigregel is ruimer en dus veiliger. Zie je bliksem en hoor je binnen dertig seconden donder, ga dan naar binnen. Wacht daarna dertig minuten na de laatste donderslag voor je weer naar buiten gaat. Die regel komt van het Emergency Management van de University of Florida.
Waarom die tweede regel zoveel voorzichtiger is: bliksem kan tot zo’n tien kilometer buiten de bui inslaan, op plekken waar het nog droog is en de lucht blauw lijkt. Een onweersbui die volgens de tabel nog ver weg is, kan je dus al bereiken.
Wat je vooral wilt weten is niet de afstand op één moment, maar of die groter of kleiner wordt. Meet twee of drie keer achter elkaar. Worden de seconden minder, dan komt de bui jouw kant op.
Pro Tip Meet altijd twee keer met een paar minuten ertussen. Eén meting vertelt je waar de bui is. Twee metingen vertellen je waar hij heen gaat, en dat is de informatie waar je iets aan hebt.
Onweer als je buiten op een pad staat
Thuis is het simpel: naar binnen. Op een wandeling heb je die keuze niet altijd, en dat is precies het moment waarop mensen verkeerde beslissingen nemen.
Kom je onder de tien seconden, dan is de volgorde: weg van de hoogte, weg van vrijstaande bomen, weg van open water.
Een dicht bos is beter dan een enkele eik in een weiland. Een auto met een metalen dak is een goede schuilplaats, want de stroom loopt via de carrosserie naar de grond. Een houten schuilhut boven op een heuvel is dat niet.
Vind je niets, dan is er geen veilige houding, alleen een minder slechte. Hurk laag met je voeten tegen elkaar en je hakken van de grond, zodat er zo min mogelijk contact met de bodem is. Ga niet plat liggen: bij een inslag in de buurt loopt de stroom door de grond en dan wil je een zo klein mogelijk oppervlak raken.
Zet lange wandelstokken een paar meter verderop neer. Metaal trekt geen bliksem aan, dat is een hardnekkig misverstand, maar een uitstekend voorwerp in je hand is alsnog geen goed idee.
Loop je met een groep, ga dan een meter of tien uit elkaar. Eén inslag raakt dan niet iedereen tegelijk en er blijft altijd iemand over die kan helpen.
Na de laatste donderslag wacht je een half uur voor je verder loopt. Dat voelt lang op een nat pad. Doe het toch.
De formule achter de vuistregel
Voor wie wil weten waar die drie seconden vandaan komen.
De geluidssnelheid in lucht is 343 meter per seconde bij twintig graden. Licht legt 300.000 kilometer per seconde af, dus dat bereikt je praktisch onmiddellijk. De formule is dan simpel:
Afstand = geluidssnelheid × tijd
Bij vijf seconden: 343 × 5 = 1.715 meter, oftewel 1,7 kilometer.
Met de vuistregel: 5 gedeeld door 3 = 1,67 kilometer.
Het verschil tussen de twee methodes is drie procent. Voor het bepalen van een schuilplek is dat verwaarloosbaar.
Waarom de uitkomst een schatting blijft
De geluidssnelheid verandert met de temperatuur. Bij nul graden is hij 331 meter per seconde, bij dertig graden 349. Op een koude avond in de bergen ligt je werkelijke afstand dus een paar procent lager dan de tabel zegt.
Daarnaast dempen heuvels, bos en gebouwen het geluid, en verkleuren ze de richting waaruit je de donder hoort. Ver weg klinkt een klap als gerommel, dichtbij als een knal, maar dat is geen betrouwbare maat.
En dan is er nog de inslag die kilometers buiten de bui neerkomt. Ook als de calculator acht kilometer aangeeft, is voorzichtigheid op zijn plaats zodra je bliksem ziet.
Veiligheidstips bij onweer
| Wel doen | Niet doen |
|---|---|
| Schuil in een stevig gebouw of een auto met metalen dak | Buiten blijven op een heuvel of in open veld |
| Hurk laag met je voeten tegen elkaar als er niets is | Plat op de grond gaan liggen |
| Blijf weg bij hoge, vrijstaande bomen en masten | Schuilen onder een losstaande boom |
| Wacht dertig minuten na de laatste donderslag | Direct verder lopen als de bui overtrekt |
| Kijk vooraf de verwachting na | Afgaan op hoe de lucht eruitziet |
Pro Tip Zit je in een tent als het onweer losbarst? Een tent biedt geen enkele bescherming, ook niet met kunststof haringen. Als er een auto of een stenen gebouw in de buurt is, ga daarheen. Blijf je toch zitten, ga dan op je slaapmat zitten met je voeten van de grond en raak de tentstokken niet aan.
Veelgestelde vragen
Hoeveel seconden is 1 kilometer bij onweer?
Drie seconden. Geluid legt ongeveer 343 meter per seconde af, dus na drie tellen is het geluid een kilometer ver.
Hoe ver is het onweer bij 3 seconden?
Eén kilometer. Dat is dichtbij genoeg om direct onderdak te zoeken.
Hoe lang duurt het voor je de donder hoort van bliksem op 7 kilometer?
Ongeveer twintig seconden.
Wanneer is onweer gevaarlijk?
Zodra je binnen dertig seconden na de flits donder hoort. Bliksem slaat soms tot tien kilometer buiten de bui in, dus wacht niet tot het boven je hoofd hangt.
Werkt de calculator ook zonder internet?
Ja, zodra de pagina geladen is werkt de stopwatch verder in je browser. Handig, want juist op een pad heb je vaak geen bereik. Sla de pagina van tevoren op.
Ga voorbereid op pad
De beste meting is de meting die je niet hoeft te doen. Kijk voor vertrek of er kans op onweer is, zeker in de zomer, wanneer buien zich in de loop van de middag opbouwen.
Op bliksemdetectie.nl zie je de kans op onweer voor de komende 48 uur. In de 5 weer apps die het beste werken staat welke app onweersbuien het snelst meldt.
Plan je een lange dag, houd er dan rekening mee dat je route langer duurt dan je denkt. Reken vooraf uit hoe lang je tocht duurt, zodat je niet in de middag nog op een open heide loopt.
