Eetbare wilde planten in nederland

Wanneer vind je welke plant?

Wil je weten wat er nu te halen valt? Deze tabel geeft per plant het beste seizoen en waar je het voor gebruikt.

Plant	Beste plukperiode	Wat je gebruikt
Vogelmuur	Hele jaar	Stengels, bladeren, bloemen
Daslook	Maart tot juni	Bladeren, bloemen
Hondsdraf	Maart tot juni	Blad, bloem
Dovenetel	Maart tot augustus	Bloem, jonge blaadjes
Paardenbloem	Februari tot november	Blad, wortel, bloem
Kleefkruid	Voorjaar	Jonge bladeren
Weegbree	Mei tot juni	Jonge bladeren
Madeliefje	Laat voorjaar, zomer	Bloem, knop
Zevenblad	Mei tot augustus	Bladeren
Witte en rode klaver	Mei tot oktober	Bloemen, bladeren
Brandnetel	Hele jaar behalve winter	Jonge scheuten
Grote lisdodde	April tot november	Jonge scheuten, knoppen
Blauwe bosbes	Juli tot oktober	Bessen
Braam	Augustus tot oktober	Bessen
Beuk	Oktober tot december	Nootjes

Wat is wildplukken?

Wildplukken is precies wat de naam zegt: wilde planten en paddenstoelen in de vrije natuur plukken. Het is verbazend wat er langs een gewoon wandelpad groeit aan eetbare en geneeskrachtige planten. En weinig is zo leuk als onderweg iets lekkers tegenkomen dat je zo van de plant kunt eten.

Mag je wildplukken in Nederland?

Officieel niet. Net als wildkamperen valt wildplukken in Nederland onder verboden activiteiten, het wordt zelfs als stropen gezien. In de praktijk wordt het bijna altijd door de vingers gezien, mits je je aan een paar regels houdt.

De Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (KNNV) heeft gedragsregels voor wildplukken, en die komen allemaal op hetzelfde neer: heb respect voor de natuur en neem niet meer dan je nodig hebt. Voor een groot deel is het gewoon gezond verstand. Dit zijn de regels waar ik me zelf aan houd:

• Pluk niet in beschermde natuurgebieden. Die zijn niet voor niets beschermd. Vaak mag je er ook de paden niet af, omdat je beschermde planten zou beschadigen.
• Pluk alleen een klein beetje voor eigen gebruik. Laat genoeg staan zodat de soort blijft bestaan en de dieren die ervan afhankelijk zijn ook hun deel hebben.
• Verstoor de omgeving niet. Breek geen takken af, maak er geen bende van. Pluk wat je makkelijk kunt pakken en laat de rest hangen.
• Weet wat je plukt. Pluk nooit willekeurig en nooit voor de lol, maar met een reden.
• Pluk nooit uit andermans tuin. Ook de nette perkjes van de gemeente laat je staan. Pluk alleen op allemansland.

Pro Tip: Pluk met een doel, niet zomaar. Ik pluk bijvoorbeeld elk jaar vlierbloesem om siroop te maken, maar nooit meer dan ik nodig heb voor één pan. Zo houd je het klein en blijft er genoeg voor de natuur over.

Eerst dit: herken je plant met zekerheid

Dit is geen overbodige waarschuwing. De meeste planten hieronder zijn onschuldig, maar een paar eetbare soorten lijken op giftige planten. Daslook is het bekendste voorbeeld: de bladeren lijken op die van lelietje-van-dalen en herfsttijloos, en die zijn allebei giftig. Twijfel je? Pluk dan niet. Wrijf bij daslook een blaadje fijn: ruikt het duidelijk naar knoflook, dan zit je goed. De giftige lookalikes doen dat niet.

Voor alle planten geldt: pluk alleen wat je honderd procent zeker herkent, en eet nooit iets op de gok.

De eetbare wilde planten

Brandnetel

Pin

Aan de brandnetel ontkom je tijdens een wandeling bijna niet. Je vindt hem in het bos, langs de weg en zelfs in een stadspark. Rauw kun je hem niet eten: kook de plant eerst of laat hem goed drogen. En pas op bij het plukken, want strijk je tegen de haren in, dan krijg je een jeukende, branderige pijn.

Je kunt de brandnetel het hele jaar door plukken, behalve in de winter. Kies de jonge scheuten van zo’n 15 tot 20 centimeter. Gebruik ze in een soep of maak er thee van.

Daslook

Pin

Daslook kom je in het voorjaar tegen en bloeit van maart tot juni, met een opvallende witte bloem. De plant heet ook wel borstlook of uienbloem, naar de bol waaruit hij groeit. Je vindt hem vooral in vochtige loofbossen, meestal in grote groepen tegelijk.

Je gebruikt daslook als vervanger van knoflook, met een wat mildere smaak. De bladeren snijd je fijn voor in een salade of soep, en ook voor pesto is daslook geschikt. Lees wel eerst de waarschuwing hierboven over de giftige lookalikes.

Paardenbloem

Pin

De paardenbloem is om allerlei redenen populair: hij trekt insecten aan, konijnen zijn er dol op en hij zou een geneeskrachtige werking hebben. Kinderen kennen vooral de zaadbol die overblijft als de gele bloem is uitgebloeid. Je komt hem bijna het hele jaar tegen, van februari tot november.

Meestal eet je het blad rauw. De wortels kun je drogen en er koffie van maken, en de bloem wordt in sommige landen verwerkt tot jam of thee. Een veelzijdige plant dus.

Kleefkruid

Pin

Kleefkruid is door zijn plakkerige bolletjes niet de populairste plant, ze blijven lang in je kleding hangen. Toch is hij de moeite waard. Van kleefkruid wordt gezegd dat het een helende werking heeft, en je kunt er thee van trekken.

De bladeren gebruik je ook in een soep of salade. Doe dat het liefst in het voorjaar, want later in het jaar wordt de plant stugger en zijn de bladeren lastiger te verwerken.

Weegbree

Pin

Vind je een brandnetel, dan staat de weegbree vaak een stukje verderop. Niet toevallig: het blad wordt al lang gebruikt om de pijn van een brandnetel te verzachten. Wrijf het over de geïrriteerde huid.

Het blad kun je ook rauw eten, kies dan een jong blad, want oudere bladeren zijn taai. Gebruik weegbree in een salade of door de soep, of trek er thee van. Je komt hem vooral in mei en juni tegen.

Hondsdraf

Pin

Hondsdraf herken je aan zijn mooie paarse bloem. Het is een bodembedekker die je vooral op donkere, vochtige plekken vindt. Naast de bloem heeft de plant kleine ronde blaadjes met een golvende rand.

Zowel het blad als de bloem is eetbaar. Vroeger werd hondsdraf gebruikt bij het brouwen van bier. De smaak is sterk, dus je hebt er weinig van nodig. Je kunt de plant rauw eten of eerst koken. Hondsdraf vind je van maart tot juni.

Zevenblad

Pin

Zevenblad groeit in de natuur, maar ook in veel tuinen, waar het als onkruid geldt. Zonde, want de smaak lijkt op die van peterselie en dat maakt de plant breed inzetbaar: in een salade, over een curry of bij allerlei andere gerechten.

De plant bevat veel vitamine C en daarnaast kalium, calcium en magnesium. Gedroogde bladeren smaken naar peterselie, vers gebruikt smaken ze er ook naar. In de natuur vind je zevenblad van mei tot augustus.

Dovenetel

Pin

De dovenetel bloeit een groot deel van het voorjaar en de zomer, van maart tot ongeveer augustus. De plant lijkt op een brandnetel, maar valt op door de witte bloemen. Er bestaat ook een variant met paarse bloemen. Je vindt de dovenetel vooral op schaduwrijke, vochtige plekken.

De bloem haal je los van de plant en zuig je uit: je proeft de zoete nectar. De jonge blaadjes gebruik je in een salade of soep, rauw of gekookt. Gedroogd kun je er thee van zetten.

Vogelmuur

Pin

Vogelmuur is een van de gezondste eetbare wilde planten, vooral de jonge planten zitten vol vitamine C. Bovendien vind je hem het hele jaar door. Je gebruikt de stengels, de bladeren en de bloemen. Oudere planten zijn vaak wat taai, dus kies de jongere exemplaren voor in je salade.

Ook in de tuin duikt vogelmuur regelmatig op, waar hij als onkruid wordt gezien. Jammer, want in bloei krijgt hij een leuk klein wit bloemetje.

Witte en rode klaver

Pin

Klaver komt in twee vormen voor: witte klaver met groene blaadjes en rode klaver met een paarse of roze tint. Je vindt deze plant bijna overal, in bossen, weilanden en parken. Zowel de bloemen als de bladeren zijn eetbaar.

Gebruik klaver in een salade, of wok of kook hem samen met andere groenten. De plant bevat verschillende vitamines, plus calcium en magnesium. Witte en rode klaver staan van mei tot oktober in bloei.

Madeliefje

Pin

Aan eten denk je bij een madeliefje niet meteen, maar het kan. Je vindt de plant vooral in de zomer en al in het late voorjaar. De bloem is eetbaar: zit hij nog in de knop, dan kun je hem in het zuur leggen en als vervanger van kappertjes gebruiken. Ook de open bloem is eetbaar, al smaakt die wat bitter.

Om die bittere smaak te verzachten worden madeliefjes vaak door salades en curry’s gemengd. Ze bevatten verschillende gezonde vitamines en bouwstoffen.

Grote lisdodde

Pin

De grote lisdodde ken je waarschijnlijk van de bruine pluim in het midden van de plant. Maar het is ook een eetbare wilde plant: de witte binnenkant van de jonge scheuten kun je rauw eten, en de jonge knoppen smaken een beetje als asperge. Je vindt de plant aan de waterkant, van april tot november.

De lisdodde komt daarnaast van pas bij het maken van vuur. De pluis uit een rijpe pluim is uitstekend aanmaakmateriaal.

Blauwe bosbes

Pin

De blauwe bosbes ken je uit de supermarkt, maar hij groeit ook gewoon in de natuur, vooral in het noorden en midden van Europa. De struik staat het liefst in de zon, maar groeit ook in de halfschaduw, en valt op door de kenmerkende blauwe bessen.

Je plukt en eet de bosbes van juli tot oktober. Let op: wespen en bijen zijn dol op de bessen, dus het kan er rond de struik druk zijn.

Braam

Pin

De braam groeit aan een struik die snel verwildert en wel drie meter hoog kan worden als hij niet gesnoeid wordt. De bessen zijn pas rijp als ze donkerpaars tot zwart zijn, en dan kun je ze direct eten of er jam van maken. In de periode ervoor heeft de struik een mooie witte bloem.

Pas bij het plukken op voor de stekels. En was de bramen onderaan de struik goed, want daar kan een hond of ander dier al langs zijn geweest. Je plukt bramen van augustus tot oktober.

Beuk

Pin

Beukennootjes ken je vast. De beuk doet het overal goed en komt veel voor in Europa. Let op het verschil met de haagbeuk: alleen de gewone beuk draagt beukennootjes. De nootjes zijn zoet en eetbaar, en je hoeft ze niet te bewerken.

Je eet beukennootjes van oktober tot december. Het uit de huls peuteren is een priegelklus, maar het loont. Je kunt de nootjes ook fijnstampen tot meel.

Beginnen met wildplukken

Wil je wat meer met de natuur bezig zijn, dan is wildplukken een leuke manier om te beginnen. Onderweg door het bos of langs boerenland eet je, in het juiste seizoen, een handje verse planten van de berm. Begin met de soorten die je makkelijk en zeker herkent, zoals brandnetel, paardenbloem of braam, en breid van daaruit uit.

Pak je mand, trek je wandelschoenen aan en kijk eens goed naar wat er langs het pad groeit. Welke van deze planten heb jij al eens geproefd?

Wil je meer tips over eetbare planten en andere outdoor-inspiratie? Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ga mee de natuur in.