Je loopt over de Posbank en ziet die opvallende zandafzettingen in de steilrand. Of je staat bij de Oosterscheldekering en vraagt je af hoe die enorme betonblokken de zee tegenhouden. Je weet dat er iets bijzonders aan de hand is, iets geologisch. Maar hoe deel je dat inzicht met andere geocachers?
Met een EarthCache.
En het mooie is: iedereen kan er een maken. Je hebt geen geologiediploma nodig, wel oprechte nieuwsgierigheid en de bereidheid om je in een onderwerp te verdiepen. In deze handleiding doorloop je het hele proces, van het kiezen van een locatie tot het moment dat je EarthCache live staat op geocaching.com.
In het kort
Een EarthCache maken begint met het vinden van een geologisch bijzondere plek in het landschap. Je verdiept je in het aardwetenschappelijk verschijnsel, schrijft een educatieve listing met logvragen die bezoekers ter plekke moeten beantwoorden, en dient alles in via geocaching.com. Een GeoAware beoordeelt je inzending op inhoud, uniekheid en educatieve waarde.
Wat is een EarthCache (en wat maakt het bijzonder)?
Een EarthCache is een geocache zonder fysieke container. In plaats van een doosje met logboek breng je bezoekers naar een plek waar ze iets leren over de aarde. Het gaat altijd om een aardwetenschappelijk verschijnsel: hoe een landschap is gevormd, welk gesteente je ziet, waarom een rivier op die plek een bocht maakt.
Het EarthCache-programma is in 2003 opgericht door de Geological Society of America (GSA) in samenwerking met Groundspeak. De eerste EarthCache werd in januari 2004 geplaatst in Australië. Inmiddels zijn er wereldwijd meer dan 40.000 EarthCaches te vinden, waarvan ruim 230 in Nederland en ongeveer 220 in België.
Wat een EarthCache anders maakt dan een virtuele cache: bezoekers moeten niet alleen de locatie bezoeken, maar ook opdrachten uitvoeren die aantonen dat ze het geologische verschijnsel ter plekke hebben bestudeerd. Ze sturen hun antwoorden naar jou als cache-eigenaar.
Tip: Heb je nog nooit een EarthCache bezocht? Doe er dan eerst een paar. Je krijgt veel sneller gevoel voor wat een goede listing is als je zelf hebt ervaren hoe het werkt. Filter in de Geocaching-app op het cachetype EarthCache en zoek er een paar in je omgeving.
Waarom zou je een EarthCache willen maken?
EarthCaches zijn bijzonder binnen geocaching omdat ze wandelen koppelen aan leren. Je brengt andere geocachers naar plekken waar ze de aarde letterlijk onder hun voeten beter gaan begrijpen. Dat past precies bij het idee van wandelen om te beleven: je loopt niet zomaar een rondje, je ontdekt iets.
Voor jou als maker levert het ook iets op. Je verdiept je in een onderwerp dat je fascineert, je leert je omgeving met andere ogen bekijken, en je draagt bij aan de geocaching-community met iets dat verder gaat dan een doosje in een boom. EarthCaches krijgen bovendien regelmatig bezoek van geocachers die specifiek op zoek gaan naar dit type cache, ook internationale bezoekers.
En er is nog een praktische reden: bij een EarthCache hoef je geen container te plaatsen of te onderhouden. Geen natte logboekjes, geen verdwenen doosjes. Je onderhoud beperkt zich tot het controleren van antwoorden en het bijhouden van de listing.
Voordat je begint: de basisvoorwaarden
Niet elk bijzonder plekje is geschikt voor een EarthCache. Er zijn twee absolute basisvoorwaarden waar je inzending aan moet voldoen, nog voordat een GeoAware (de gespecialiseerde EarthCache-reviewer) naar de rest van je listing kijkt:
1. Het onderwerp moet aardwetenschappelijk zijn
Je EarthCache moet gaan over een verschijnsel uit de aardwetenschappen. Denk aan geologie, geomorfologie, hydrologie, mineralogie of vulkanologie. Het gaat om hoe de aarde is gevormd en veranderd.
Wat valt hier niet onder: geschiedenis, architectuur, biologie, natuur in het algemeen, of cultuur. Een oud gebouw van bijzonder gesteente kan een EarthCache zijn, maar dan gaat de les over het gesteente, niet over het gebouw. Een waterput is geen EarthCache-onderwerp tenzij je de hydrogeologie erachter uitlegt.
2. Het onderwerp moet uniek zijn in de regio
Als er in Drenthe al vijf EarthCaches over pingo-ruïnes bestaan, voegt een zesde niets toe. De GeoAware controleert of er in de directe omgeving al EarthCaches zijn met hetzelfde onderwerp. Uniekheid van inhoud telt zwaarder dan fysieke afstand.
Pro Tip: Toets je onderwerp altijd eerst af bij GeoAwareNL voordat je aan je listing begint. Een kort bericht via het geocaching.com-profiel is voldoende. Zo voorkom je dat je uren werk in een listing steekt die vervolgens wordt afgewezen op het onderwerp of de uniekheid.
Overige richtlijnen in het kort
Naast deze twee basisvoorwaarden gelden de volgende regels:
- De locatie moet openbaar toegankelijk zijn voor geocachers
- Je moet de locatie recent (binnen twee maanden) zelf hebben bezocht
- De listing en logvragen moeten in het Nederlands (de lokale taal) zijn geschreven; een Engelse vertaling is welkom maar niet verplicht
- Je mag geen fysieke container achterlaten bij een EarthCache
- Gekopieerde teksten of afbeeldingen zonder bronvermelding worden niet geaccepteerd
- Als je AI-hulpmiddelen hebt gebruikt bij het schrijven, moet je dat vermelden op de cachepagina
- De EarthCache moet voldoen aan het Leave No Trace-principe
De volledige richtlijnen vind je op de website van de GSA, inclusief een Nederlandse vertaling.
Stap voor stap je eigen EarthCache maken
Stap 1: Vind een geschikte locatie
Alles begint bij een plek die je opvalt. Misschien loop je er al jaren langs. Misschien ben je er voor het eerst en valt je iets op. Het kan een opvallende rotsformatie zijn, een bijzondere bodemlaag in een steilwand, een zwerfkei, een bron, of de manier waarop een rivier het landschap heeft gevormd.
Een goede EarthCache-locatie heeft twee eigenschappen: er is een zichtbaar aardwetenschappelijk verschijnsel, en bezoekers kunnen dat verschijnsel ter plekke observeren en bestuderen.
Let bij het kiezen van je locatie ook op praktische zaken. Is de plek het hele jaar bereikbaar? Moet je van een terreinbeheerder toestemming vragen? Zijn er veilige parkeermogelijkheden in de buurt? En belangrijk: kun je er wandelend naartoe? Plaats geen EarthCache op een locatie die je alleen per auto kunt bereiken.
Stap 2: Verdiep je in het onderwerp
Dit is de kern van het hele proces en hier zit ook het meeste werk. Als cache-eigenaar ben jij degene die alles over het onderwerp weet. Je moet het verschijnsel op locatie kunnen uitleggen aan iemand die er niets van af weet.
Begin met breed onderzoek. Zoek op internet naar informatie over het verschijnsel, lees publicaties, bekijk geologische kaarten van het gebied. De DINOloket van TNO is een uitstekende bron voor geologische informatie over Nederland. Voor België biedt de Databank Ondergrond Vlaanderen vergelijkbare informatie.
Overschrijven van een informatiebord of knippen en plakken van internet is niet voldoende. De GeoAware verwacht dat je het onderwerp echt begrijpt en in eigen woorden kunt uitleggen. Je listing moet educatief zijn, maar begrijpelijk voor iemand met alleen basiskennis van aardwetenschappen.
Stap 3: Maak nauwkeurige coördinaten
Bezoek de locatie met een GPS of smartphone en noteer de exacte coördinaten van de plek waar bezoekers hun opdrachten moeten uitvoeren. Controleer de coördinaten meerdere keren en bevestig dat ze kloppen door ze na te lopen in Google Maps of Google Earth.
Als je EarthCache meerdere locaties omvat (bijvoorbeeld een route langs verschillende geologische punten), noteer dan voor elke locatie aparte coördinaten als waypoints.
Stap 4: Schrijf je listing
De listing is de cachepagina die bezoekers te zien krijgen. Een goede EarthCache-listing bevat drie delen:
De inleiding: Trek de aandacht en maak duidelijk wat de bezoeker gaat ontdekken. Beschrijf kort waar je bent en waarom deze plek bijzonder is. Maak het persoonlijk: waarom fascineert dit verschijnsel jou?
De educatieve uitleg: Dit is het hart van je EarthCache. Leg uit welk aardwetenschappelijk verschijnsel er te zien is, hoe het is ontstaan en waarom het bijzonder is. Schrijf helder en vermijd vakjargon waar dat niet nodig is. Gebruik afbeeldingen of diagrammen als die het verhaal verduidelijken.
De logvragen: Hierover meer in het volgende onderdeel, want dit is waar de meeste EarthCaches stranden in het reviewproces.
Stap 5: Dien je EarthCache in
Ga naar geocaching.com/play/hide en kies het cachetype EarthCache. Vul je listing in, voeg coördinaten en waypoints toe, en voeg een Reviewer Note toe met:
- De antwoorden op al je logvragen
- Informatie over toestemming van de terreinbeheerder (naam en contactgegevens, of een toelichting waarom geen toestemming nodig is)
- Eventuele aanvullende informatie die de GeoAware helpt bij de beoordeling
Goede logvragen schrijven
De logvragen zijn het onderdeel waar de meeste aspirant-EarthCache-eigenaren moeite mee hebben. En het is precies het onderdeel waar de GeoAware het strengst op beoordeelt. Een goede logvraag voldoet aan drie criteria:
De vraag is alleen ter plekke te beantwoorden. Het antwoord mag niet op internet te vinden zijn en niet van een informatiebord af te lezen. De bezoeker moet iets waarnemen, meten of analyseren op de locatie zelf.
De vraag vereist analyse of interpretatie. Vermijd vragen die beginnen met “hoeveel” of “wanneer”. Gebruik in plaats daarvan formuleringen als “leg uit waarom”, “verklaar hoe”, “beschrijf wat je ziet en geef aan wat dit betekent”. De bezoeker moet nadenken, niet alleen aflezen.
De vraag is gerelateerd aan het aardwetenschappelijk onderwerp. Vragen die alleen bewijzen dat iemand er is geweest (“op hoeveel palen staat het informatiebord?”) zijn niet toegestaan.
Voorbeelden van slechte en goede logvragen
Slecht: “Hoe hoog is de steilrand?” (Dit is af te lezen of op te zoeken.)
Goed: “Bestudeer de zichtbare lagen in de steilrand. Beschrijf het kleurverschil tussen de bovenste en onderste laag en verklaar, op basis van de uitleg in deze listing, welk geologisch proces dit verschil heeft veroorzaakt.”
Slecht: “Welk jaar staat op het informatiebord?” (Niet gerelateerd aan aardwetenschappen.)
Goed: “Bekijk de zwerfkei bij de aangegeven coördinaten. Schat de omtrek en beschrijf de kleur en textuur van het oppervlak. Welk type gesteente denk je dat het is, gezien de informatie uit de listing?”
Een foto mag worden gevraagd, maar alleen als aanvulling op de logvragen, nooit als vervanging ervan.
Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)
Het onderwerp is geen aardwetenschap. Dit is de meest voorkomende reden voor afwijzing. Een oud bruggetje, een bijzonder dier, een historisch waterwerk: het zijn allemaal geen geschikte onderwerpen tenzij je ze koppelt aan een aardwetenschappelijk verschijnsel. Twijfel je? Vraag het de GeoAware vooraf.
De listing is overgeschreven van internet. Een GeoAware herkent gekopieerde tekst. Gebruik bronnen om je kennis op te bouwen, maar schrijf de listing in eigen woorden. Vermeld je bronnen, maar plagieer niet.
De logvragen zijn te simpel. “Welke kleur heeft de steen?” zonder verdere analyse is onvoldoende. Voeg altijd een interpretatie-element toe: waarom heeft de steen die kleur? Wat zegt dat over het ontstaan?
Te veel niet-geologische informatie. Een korte historische context als inleiding is prima, maar de listing moet draaien om de aardwetenschappelijke les. Laat geschiedenis, architectuur en cultuur achterwege of beperk het tot een zin of twee.
Geen voorafgaand contact met de GeoAware. Dit is geen verplichting, maar het scheelt enorm veel tijd en teleurstelling. Een kort berichtje vooraf kan je weken aan herschrijfwerk besparen.
EarthCache-onderwerpen in Nederland en België
De geologische verscheidenheid in de Lage Landen is beperkter dan in bergachtige gebieden, maar er zijn meer mogelijkheden dan je op het eerste gezicht zou denken. Hier zijn onderwerpen die goed werken:
Geomorfologie en landschapsvorming: stuwwallen (Veluwe, Utrechtse Heuvelrug), dekzandruggen, rivierduinen, beekdalen. Hoe hebben ijstijden het Nederlandse landschap gevormd?
Kustprocessen: duinvorming, erosie en sedimentatie langs de kust, getijdenwerking, strandwallen. Zeeland en de Waddeneilanden bieden veel mogelijkheden.
Gesteenten en mineralen: zwerfstenen uit Scandinavië (hele noordelijke helft van Nederland), ijzerzandsteen in Brabant en Limburg, vuursteen in Zuid-Limburg, kalksteen in de Ardennen.
Waterhuishouding en hydrologie: kwelgebieden, bronnen, karstprocessen, veenvorming. Het verschil tussen hoog- en laagveen is een uitstekend EarthCache-onderwerp.
Bodemkunde: podsolprofielen, klei-op-veengebieden, lossgronden in Zuid-Limburg. Bodems vertellen het verhaal van duizenden jaren landschapsgeschiedenis.
Belgische Ardennen: hier vind je veel meer geologische variatie. Denk aan karstgrotten, steengroeves met zichtbare fossielen, devonische kalksteenformaties en de geologische breuklijnen van het Massief van Brabant.
Tip: Zoek op de geologische kaart van je omgeving naar bijzonderheden. De DINOloket ondergrondmodellen en de Geologie van Nederland website helpen je om verborgen schatten in je eigen omgeving te ontdekken.
Het reviewproces: van inzending tot publicatie
Nadat je je EarthCache hebt ingediend, wordt deze beoordeeld door een GeoAware. In het Nederlandse taalgebied (Nederland, Vlaanderen, Suriname en de Caribische eilanden) is dat GeoAwareNL.
De beoordeling verloopt in stappen. Eerst wordt gekeken of het onderwerp aardwetenschappelijk is en uniek in de regio. Voldoet je inzending niet aan deze basisvoorwaarden, dan krijg je snel bericht. Zijn de basisvoorwaarden in orde, dan beoordeelt de GeoAware de educatieve waarde van je listing, de kwaliteit van je logvragen en de overige richtlijnen.
Het reviewproces duurt minimaal een week, soms langer als er aanpassingen nodig zijn. Zie dat niet als een obstakel maar als begeleiding. De GeoAware wil je helpen om tot een goede EarthCache te komen. Reageer snel op vragen of suggesties, dan verloopt het proces het vlotst.
In 2013 zijn de richtlijnen ingrijpend aangescherpt en sindsdien worden EarthCaches beoordeeld door gespecialiseerde reviewers in plaats van reguliere geocaching-reviewers. Dat betekent dat EarthCaches van voor 2013 niet altijd aan de huidige standaarden voldoen. Gebruik die oude caches dus niet als voorbeeld voor je eigen listing.
Na publicatie: je EarthCache onderhouden
Een gepubliceerde EarthCache vraagt minder onderhoud dan een fysieke cache, maar helemaal onderhoudvrij is het niet. Je bent als cache-eigenaar verantwoordelijk voor:
Het controleren van logantwoorden. Bezoekers sturen hun antwoorden via je geocaching-profiel. Controleer ze regelmatig en geef feedback. Een tip van de GeoAware zelf: wees coulant. Als je merkt dat iemand serieus heeft nagedacht maar niet helemaal het goede antwoord geeft, geef dan logtoestemming. Het gaat om het leermoment, niet om het perfecte antwoord.
Het bijhouden van de locatie. Verandert er iets aan de toegankelijkheid of het verschijnsel? Pas je listing aan of neem contact op met de GeoAware.
Het reageren op logs. Bedank bezoekers voor hun moeite. Het kost meer tijd om een EarthCache goed te bezoeken dan om een traditionele cache op te rapen. Dat respect verdient een reactie.
Veelgestelde vragen
Heb ik een geologische opleiding nodig om een EarthCache te maken?
Nee. Je hebt nieuwsgierigheid nodig en de bereidheid om je in een onderwerp te verdiepen. De GeoAware helpt je bij het verfijnen van de inhoud. Veel succesvolle EarthCache-eigenaren hebben geen geologische achtergrond.
Hoelang duurt het om een EarthCache te maken?
Reken op minimaal een paar weken van begin tot publicatie. Het onderzoek en schrijven kost de meeste tijd. Tel daar het reviewproces bij op (minimaal een week) en eventuele aanpassingen. Haastwerk leidt vrijwel altijd tot afwijzingen.
Kan ik een EarthCache plaatsen bij een informatiebord?
Ja, maar de logvragen mogen niet beantwoord kunnen worden door alleen het bord te lezen. De bezoeker moet het landschap of verschijnsel zelf observeren en analyseren. Het informatiebord kan als aanvulling dienen op je listing, niet als vervanging.
Mag ik een foto als logvereiste vragen?
Ja, maar alleen als aanvulling op inhoudelijke logvragen. Een foto alleen is geen geldige logvereiste. De foto mag ook niet de enige manier zijn om te bewijzen dat iemand er is geweest.
Wat als mijn EarthCache wordt afgewezen?
Afwijzing is geen eindpunt. De GeoAware geeft altijd toelichting bij een afwijzing. Vaak kun je met aanpassingen alsnog tot een publiceerbare EarthCache komen. Bij fundamentele problemen (verkeerd onderwerp, geen uniekheid) moet je een andere invalshoek of locatie kiezen.
Levert een EarthCache favorieten op?
EarthCaches op bijzondere locaties met een goed geschreven listing krijgen regelmatig favorietpunten. Geocachers waarderen het als ze iets leren op een mooie plek. De combinatie van geocaching en educatie spreekt een specifieke groep cachers aan die bewust op zoek gaat naar dit type cache.