Hoe muggenbeten voorkomen tijdens het wandelen

Eindelijk lekker buiten, midden in de natuur. Tot dat bekende gezoem je wandeling verstoort en je armen vol rode bulten zitten. Herkenbaar? In dit artikel deel ik mijn beproefde tips om muggen op afstand te houden, inclusief een paar verrassende inzichten die je nergens anders leest.

Pin

Waarom muggen jou zo lekker vinden

Voordat we de oplossingen induiken, is het handig om te begrijpen waarom muggen sommige mensen meer bijten dan anderen. Muggen worden aangetrokken door CO2 (je adem), lichaamswarmte en bepaalde geurstoffen op je huid. Hoe meer je beweegt en zweet, hoe aantrekkelijker je wordt voor deze kleine vampieren.

Alleen vrouwtjesmuggen steken. Ze hebben het eiwit uit je bloed nodig om eitjes te kunnen leggen. Een schrale troost als je weer eens onder de bulten zit, maar nu weet je in elk geval waarom.

Ben jij een muggenmagneet?

Sommige mensen worden vaker gestoken dan anderen. Dit heeft te maken met een combinatie van factoren:

• Je stofwisseling: Verbrand je veel energie, dan adem je meer CO2 uit. Dat trekt muggen aan.
• Je zweetsamenstelling: Melkzuur, ammoniak en andere stoffen in je zweet maken je meer of minder aantrekkelijk.
• Genetica: Tweelingonderzoek suggereert dat aantrekkelijkheid voor muggen deels erfelijk is.

Er wordt vaak beweerd dat bloedgroep O muggen extra aantrekt. Hoewel sommige studies dit suggereren, is het bewijs niet overtuigend. Bloedgroep O komt simpelweg veel vaker voor (bijna de helft van alle Nederlanders), waardoor het lijkt alsof deze groep vaker gestoken wordt. Dus geen paniek als je bloedgroep O hebt.

Wandel op het juiste moment

Muggen zijn niet de hele dag even actief. Hun piekuren liggen rond de schemering: van ongeveer 16:00 tot 10:00 de volgende ochtend. Vooral bij zonsopgang en zonsondergang zijn ze het meest agressief op zoek naar bloed.

Plan je wandeling daarom tussen 10:00 en 16:00 als je écht minder muggen wilt tegenkomen. Bonus: overdag waait het vaak harder, en daar houden muggen ook niet van. Vanaf windsnelheden van 15 km/u hebben muggen al moeite om te vliegen.

Draag de juiste kleuren

Hier komt iets wat je waarschijnlijk nog niet wist: muggen hebben een sterke voorkeur voor bepaalde kleuren. Onderzoek gepubliceerd in Nature Communications onthult dat muggen afvliegen op rood, oranje, zwart en cyaan. Kleuren als groen, blauw, wit en paars negeren ze vrijwel compleet.

Dit werkt alleen in combinatie met geur. Zodra een mug CO2 ruikt, gaat ze actief zoeken naar die specifieke kleuren. In een experiment bleek een groene handschoen muggen volledig van de wijs te brengen, terwijl een blote hand direct werd aangevallen.

Kledingadvies voor muggenseizoen:

Draag deze kleuren	Vermijd deze kleuren
Groen	Zwart
Blauw	Rood
Wit	Oranje
Beige	Cyaan

De kleur van je huid speelt overigens ook mee. Ongeacht je huidskleur geeft je huid een golflengte af die muggen aantrekkelijk vinden. Daar kun je weinig aan doen, maar met de juiste kledingkeuze maak je jezelf een stuk minder zichtbaar.

Bescherm jezelf met de juiste kleding

Naast kleur is ook de stof belangrijk. Tijdens het muggenseizoen draag ik altijd lange mouwen en een lange broek. Maar let op: dunne, losgeweven materialen kunnen muggen gewoon doorprikken. Kies voor dichtgeweven stof die toch luchtig genoeg is om in te wandelen.

Een vaak vergeten plek is je nek. Muggen zijn dol op het gebied achter je oren en in je hals. Mijn oplossing? Een lichtgewicht buff of bandana. Beschermt je nek én houdt je haar uit je gezicht tijdens het wandelen.

DEET: nog steeds de gouden standaard

Op alle onbedekte huid gebruik ik een muggenspray met DEET. Dit middel is al tientallen jaren bewezen effectief en nog steeds de beste keuze. Kies voor een concentratie tussen 30% en 50%. Dat biedt voldoende bescherming zonder overdreven te zijn.

Waar je op moet letten bij het gebruik van DEET:

• Breng het aan op alle zichtbare huid
• Herhaal elke paar uur, of vaker als je zweet of nat wordt
• Gebruik het altijd ná je zonnebrandcrème, niet ervoor
• Wacht minimaal een halfuur na het aanbrengen van zonnebrand
• Geschikt voor volwassenen en kinderen vanaf 2 jaar

Wat werkt niet (ondanks wat je misschien hoopt)

Er doen veel verhalen de ronde over ‘natuurlijke’ muggenafweermiddelen. Helaas is het bewijs flinterdun:

• Citronella-kaarsen: Werken hooguit een uur en alleen in windstille omstandigheden
• Limoengras en cederolie: Faalden in onderzoek bijna direct
• Knoflook eten: Geen bewezen effect op muggen
• Vitamine B-supplementen: Wetenschappelijk niet onderbouwd

Deze middelen geven je vooral een vals gevoel van veiligheid. Bij serieuze muggendruk blijft DEET de beste keuze. Twijfel je over DEET? Koop dan lokaal. In Scandinavië en andere muggenrijke gebieden verkopen drogisten vaak effectievere middelen dan wat wij in Nederland gewend zijn.

Slimme gadgets tegen muggen

Naast de klassieke muggenspray zijn er tegenwoordig handige hulpmiddelen die je wandeling een stuk aangenamer maken.

Tiny Repel muggenverjager

De Flextail Tiny Repel is een compacte muggenverjager die ik uitgebreid heb getest. Klein genoeg om aan je rugzak te hangen en verrassend effectief. Benieuwd naar mijn ervaringen? Lees dan mijn review van de Flextail Tiny Repel.

Heat-it insectenbeetheler

En als een mug je toch te pakken krijgt? Dan is de heat-it insectenbeetheler je redder in nood. Dit kleine apparaatje hang je aan je sleutelbos en verlicht direct de jeuk na een beet. Werkt op basis van warmte en is ideaal voor onderweg.

Vermijd de favoriete plekken van muggen

Je kunt muggen niet volledig ontlopen, maar je kunt wel slimmer zijn dan zij. Dit zijn de plekken waar muggen zich het liefst ophouden:

Stilstaand water: Muggen leggen hun eitjes in slootjes, plassen en poelen. Houd minimaal 100 meter afstand van waterbronnen als je je tent opzet.

Beschutte, windstille plekken: Muggen zijn zwakke vliegers en worden snel weggeblazen. Plan je route langs winderige bergkammen of open vlaktes en je hebt een stuk minder last.

Schaduwrijke gebieden: Muggen zoeken de schaduw op om niet uit te drogen. Hoewel je jezelf moet beschermen tegen de zon, kun je muggen vermijden door zoveel mogelijk in de zon te wandelen.

Pin

Loop vooraan in de groep

Wandel je met anderen? Probeer dan voorop te lopen. Muggen navigeren op geur, en die geursporen blijven even in de lucht hangen. Loop je middenin of achteraan, dan loop je letterlijk door het geurspoor van je medewandelaars heen. Dat maakt jou een makkelijker doelwit.

Het is misschien een beetje egoïstisch, maar je kunt er de volgende wandeling mee experimenteren.

Kampvuur als natuurlijke bescherming

Mag je een vuurtje stoken op je kampeerlocatie? Dan heb je een effectieve muggenafweer te pakken. Muggen hebben een hekel aan rook en blijven uit de buurt van een smeulend kampvuur.

Laat het vuur af en toe goed roken voor het beste effect. Een gezellige avond bij het vuur én minder muggen: dat noem ik een win-winsituatie.

Dat biertje na de wandeling? Wacht even

Onderzoek toont aan dat zelfs één biertje je aantrekkelijker maakt voor muggen. Alcohol verhoogt je lichaamstemperatuur en verandert je lichaamsgeur. Niet ideaal als je daarna nog buiten wilt zitten.

Bewaar dat welverdiende biertje dus voor binnen, of zorg dat je goed ingesmeerd bent voordat je het terras opzoekt.

Wat te doen bij een muggenbeet

Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kan het gebeuren dat een mug je toch te pakken krijgt. Zorg daarom dat je EHBO-kit altijd iets tegen jeuk bevat. In onze checklist voor je EHBO-koffer vind je precies wat je nodig hebt voor dit soort situaties.

Pro Tip: Krab niet aan een muggenbeet, hoe verleidelijk ook. Krabben maakt de jeuk alleen maar erger en kan leiden tot infecties. Koel de beet liever met koud water of gebruik een verzachtende gel.

Denk ook aan teken

Waar muggen zijn, zijn vaak ook teken. Deze kleine beestjes kunnen de ziekte van Lyme overbrengen en verdienen serieuze aandacht. Controleer jezelf na elke wandeling en zorg dat je weet hoe je een teek veilig verwijdert. Lees meer over hoe je de beste tekentang gebruikt.

OutdoorOnly verdict

Muggenbeten zijn vervelend, maar met de juiste voorbereiding hoef je er nauwelijks last van te hebben. De combinatie van het juiste tijdstip (overdag wandelen), slimme kleurkeuzes (groen, blauw, wit), bedekkende kleding en DEET-spray werkt voor mij het beste.

Vergeet ook de kleine dingen niet: loop vooraan in een groep, vermijd dat biertje tot je binnen bent, en houd afstand van stilstaand water. En mocht je toch gestoken worden? Dan heb je met een Heat-it altijd een snelle oplossing bij de hand.

Heb jij nog een tip tegen muggen? Deel je ervaring hieronder in de reacties. De beste tips voegen we toe aan dit overzicht.