Nationaal Park Hoge Kempen in Belgisch Limburg biedt meer dan 450 kilometer wandelpaden door heide, dennenbossen, duinen en voormalige mijnlandschappen.
Met 88 bewegwijzerde wandellussen, tien Europees gecertificeerde Top Trails en de 105 kilometer lange National Park Trail is dit dé wandelbestemming net over de Belgische grens. Binnen anderhalf uur rijd je er naartoe vanuit de Randstad.
Key Takeaways
- Meer dan 450 km wandelpaden verdeeld over 88 bewegwijzerde lussen, van 2 tot 20 km
- Tien Top Trails met het Europese keurmerk “Leading Quality Trails”, de enige in België en Nederland
- De National Park Trail (105 km, 5 etappes) behoort tot de 25 beste lange-afstandswandelingen van Europa
- Negen toegangspoorten met elk een eigen landschap: van paarse heide tot mijnterrils met panorama’s
- Augustus en september zijn de mooiste maanden (bloeiende heide), het voorjaar is het aangenaamst om te lopen
- Gratis toegankelijk, behalve het Terhills-gedeelte (3 euro). Gratis parkeren bij alle toegangspoorten
Waarom de Hoge Kempen anders is dan je denkt
De meeste mensen verwachten vlak Vlaams land als ze “Kempen” horen. Vergeet het maar. Nationaal Park Hoge Kempen ligt op een plateau dat de Maas tijdens de ijstijden heeft opgebouwd met keien en grind uit de Ardennen. Het resultaat: een gebied van ruim 12.000 hectare waar je door stuifduinen ploetert, terrils* van 142 meter beklimt en langs spiegelende vennen wandelt. Allemaal binnen vijf Natura 2000-gebieden.
Terrils: de kunstmatige heuvels die zijn ontstaan uit het steenafval van de kolenmijnen. Het is een Frans/Belgisch woord. Tijdens de mijnbouw werd het niet-bruikbare steen naar boven gehaald en opgestapeld tot grote hopen. Na het sluiten van de mijnen zijn die heuvels langzaam begroeid geraakt met heide en gras, en nu functioneren ze als uitkijkpunten in het landschap.
Wat dit park zo bijzonder maakt, is de combinatie van ruige natuur en industrieel erfgoed. De voormalige steenkoolmijnen van Belgisch Limburg hebben het landschap letterlijk gevormd. Waar decennia geleden de kolenwagons reden, fladderen nu zeldzame vlinders. De mijnsteenbergen zijn begroeid met heide en geven panorama’s die je in Vlaanderen nergens anders vindt.
Het park trekt jaarlijks meer dan een miljoen bezoekers, maar door de enorme omvang merk je daar weinig van. Op een doordeweekse dag kun je urenlang lopen zonder iemand tegen te komen. Dat is precies het soort wandelen waar wij van houden.
Tip: Vraag bij het bezoekerscentrum in Terhills een gratis regiocode aan voor de Komoot-app. Daarmee ontgrendel je alle wandelroutes in het park, inclusief de zes topwandelingen van 20 kilometer die alleen via GPX te lopen zijn.
De negen toegangspoorten op een rij
Het Nationaal Park werkt met toegangspoorten aan de rand van het gebied. Elke poort heeft een eigen thema, eigen wandellussen en de nodige faciliteiten: parkeerplaats, infoborden, horeca en toiletten. Het systeem is slim bedacht: je kiest je poort op basis van het landschap dat je wilt zien, en de wandellussen vertrekken en eindigen steeds bij die poort.
Elke wandellus is herkenbaar aan een gekleurd symbool op houten paaltjes. Volg je kleur en je komt vanzelf terug bij de auto. Via wandelwissels (genummerde kruispunten) kun je onderweg overstappen naar een andere lus als je verder wilt lopen.
Terhills (Maasmechelen) — de hoofdpoort
Hier zit het bezoekerscentrum, en hier begin je als je het park voor het eerst bezoekt. Het landschap wordt gedomineerd door de voormalige mijn van Eisden: twee imposante terrils, de Grote Plas (een voormalige grindgroeve) en een drijvende pontonbrug die in 2024 is geopend. Startpunt voor zes wandellussen. Let op: voor het Terhills-gedeelte betaal je drie euro entree.
Mechelse Heide (Maasmechelen) — de paarse heide
Het grootste heidegebied van het park en dé plek om te zijn in augustus en september, als de heide bloeit. Je vindt hier ook het hoogste natuurlijke punt van het park, voormalige grindplassen en zeven wandellussen. Er is een hondenlosloopzone.
Thorpark (Genk) — mijnerfgoed en natuur
Bij de voormalige mijn van Waterschei komt alles samen: mijnsteenbergen, heide, dennenbossen, een beekvallei, jeneverbessen en landduinen. Tien wandellussen, waarvan zes bij de poort starten. Het steenmannetjespad van twee kilometer brengt je naar de top van de terril met een panorama over het hele park.
Kattevennen (Genk) — de macrokosmos
Het thema is de ruimte: hier staat de Cosmodrome (volkssterrenwacht). Je wandelt door dennenbossen, een beekvallei en langs de verborgen grindplas Papendaal. Ideale startplek voor ruiters en menners.
Lieteberg (Zutendaal) — de microkosmos
De poort voor insectenliefhebbers, met een vlinderserre en bijencentrum. Op het blotevoetenpad van twee kilometer prikkel je al je zintuigen. Negen wandellussen, waarvan vier bij de poort starten. Bossen, hooiland, heide en jeneverbesstruweel.
Pietersheim (Lanaken) — het verleden
Bij de middeleeuwse waterburcht uit de twaalfde eeuw wandel je door beukendreven, beekvalleien, steile hellingen en natte heide. Acht wandellussen. Er is ook een kinderboerderij.
Station As — het kolenspoor
Het bezoekersonthaal zit in een authentieke treinwagon. Je beklimt hier een replica van de 31 meter hoge boortoren waarmee André Dumont in 1901 de eerste steenkool in Limburg ontdekte. Het voormalige stationnetje is nu een gezellig terras. Ideale startplek voor fietsers.
Duinengordel (Oudsbergen) — de gouden duinen
Deze poort is nog in ontwikkeling, maar het wandelgebied is al toegankelijk. Hier vind je de Oudsberg, de hoogste continentale landduin van Vlaanderen (85 meter boven zeeniveau), omgeven door heide en vennen.
Bergerven (Maaseik) — water en stilte
Ook nog in ontwikkeling als volwaardige poort. Het stiltegebied bij de Bosbeek, die het zuiverste water van Vlaanderen voert, is ideaal om vogels te spotten. Je wandelt hier tussen Galloway-runderen en Konikpaarden.
De tien Top Trails: Europees gecertificeerde wandelroutes
In het voorjaar van 2025 heeft de European Ramblers Association tien wandelingen in de Hoge Kempen bekroond met het keurmerk “Leading Quality Trails, Best of Europe, Day Walk”. Dat is geen symbolisch stempeltje: routes moeten voldoen aan strenge eisen op het gebied van landschapsvariatie, bewegwijzering en infrastructuur. De Top Trails in de Hoge Kempen zijn op dit moment de enige routes in België en Nederland die dit keurmerk dragen.
De tien Top Trails variëren van 9 tot 19 kilometer en zijn verspreid over het hele park. Elke trail laat een ander landschap zien. Wie ze allemaal loopt, heeft een compleet beeld van wat de Hoge Kempen te bieden heeft.
Een overzicht van de tien Top Trails:
- Top Trail Terhills (9,6 km): terrils, de drijvende pontonbrug en het “mooiste panorama van Vlaanderen”
- Top Trail Mechelse Heide (12,6 km): het grootste heidegebied, grindplassen en de top van een zandheuvel
- Top Trail Thorpark (16 km): mijnsteenbergen, heide en het steenmannetjespad
- Top Trail Duinengordel Geel (15,4 km): gouden duinen, heide en opvallend veel kapelletjes
- Top Trail Beekdal Duinengordel: de Itterbeekvallei met historische watermolens en vlonderpaden
- Top Trail Pietersheim Rood: kastelen, vennen en oude bossen
- Top Trail Pietersheim Paars: geschiedenis en natuur in het Limburgse landschap
- Top Trail Lieteberg: vlinderpaden en boomkruinpaden
- Top Trail Bergerven (13,8 km): de Bosbeekvallei, wetlands en stilte
- Top Trail Munsterbos (18 km): de langste trail, op de grens met Haspengouw
Alle Top Trails staan op de nieuwe streekkaart van het park (8 euro, te koop via de webshop) en zijn ook beschikbaar in Komoot.
Pro Tip
Het park biedt een Top Trail-arrangement aan: vier Top Trails in drie dagen, met twee overnachtingen in trekkershutten aan de rand van het Mechelse Bos. Twee hutten voor maximaal vier personen elk, voor 240 euro per hut. Ideaal als je in één weekend de hoogtepunten wilt pakken.
De National Park Trail: 105 km in etappes
Voor wie meer wil dan een dagwandeling is er de National Park Trail: een lange-afstandswandeling van 105 kilometer dwars door het park. De route is opgedeeld in vijf etappes, elk startend en eindigend bij een toegangspoort. Het pad is voor 90 procent onverhard en heeft in totaal 900 hoogtemeters. Dat klinkt bescheiden, maar die terrils en duinen hakken er verrassend in.
De trail heeft in 2025 opnieuw het Leading Quality Label ontvangen en behoort daarmee tot de 25 beste lange-afstandswandelingen van Europa. De bewegwijzering is uitstekend: volg het bruine bord met de dierenpootafdruk (het logo van het park, geen bestaand dier maar een symbool voor alle wilde dieren in het park).
Je kunt de trail op drie manieren navigeren: met de topografische kaart van het park (10 euro), via GPX op je telefoon of wandel-GPS, of gewoon door de bewegwijzering te volgen. De route is in beide richtingen aangegeven, dus je bepaalt zelf je startpunt en richting.
Wat je kunt verwachten per etappe
Elke etappe duurt ongeveer een dag en brengt je door een ander landschap. Je passeert zeven stevige beklimmingen, uitgestrekte heide, vennen, waterplassen, duinen en geurende dennenbossen. De trail is een van de weinige wandelingen in Vlaanderen waar je meer dan honderd kilometer kunt lopen met nauwelijks bebouwing of verkeer.
Rondom elke toegangspoort en onderweg liggen overnachtingsmogelijkheden: van campings en trekkershutten tot hotels en B&B’s. Wildkamperen is verboden in België, maar via platformen als Campspace en Welcome to my Garden kun je bij particulieren in de tuin slapen.
Het trail arrangement
Geen zin om alles zelf te regelen? Het park biedt samen met B&B Haerlekijn in Maasmechelen een volledig verzorgd arrangement aan. Je slaapt drie of vier nachten in dezelfde B&B en wordt elke ochtend naar het startpunt van de etappe gebracht. Inclusief uitgebreid ontbijt en lunchpakket. Je hoeft alleen nog te lopen.
Onze drie favoriete wandelingen
Met meer dan negentig wandellussen is kiezen lastig. Drie routes die wij aanraden als je voor het eerst naar de Hoge Kempen gaat:
De paarse lus bij Terhills (9,5 km)
De beste introductie tot het park. Je beklimt twee terrils met uitzichten over de Maasvallei en het park, loopt langs de Grote Plas en over de drijvende pontonbrug. Startpunt is het bezoekerscentrum. Reken op drie tot vier uur, inclusief de klimmetjes. De eerste terril is steil maar kort, en het panorama bovenop maakt alles goed.
De rode lus bij Mechelse Heide (7,2 km)
Ideaal voor een halve dag. Je wandelt door het heidelandschap, bossen en langs een oude zandgroeve die nu een waterrijk natuurgebied is. In augustus en september is dit de mooiste wandeling van het park, als de heide een paars tapijt vormt. Onderweg zijn er uitdagende stukken met afdaling en beklimming bij de groeve, maar je wordt steeds beloond met uitzichten.
De Zijpbeekvallei vanuit Pietersheim (11 km)
Een van de twee voormalige Premium-routes van het park, nu Top Trail. Pure natuurpracht met beken, plassen en panorama’s over de vallei die je niet in Vlaanderen verwacht. Je loopt door het gebied waar de tv-serie “Onze Natuur” deels is opgenomen. Dit is de wandeling voor wie rust en de meest diverse fauna en flora van het park zoekt.
Het beste seizoen om te gaan
Elk seizoen heeft zijn charme in de Hoge Kempen, maar twee periodes springen eruit.
Augustus en september zijn de maanden van de bloeiende heide. Vooral de Mechelse Heide en de Duinengordel kleuren dan paars. Verwacht in het weekend meer drukte dan normaal, maar doordeweeks heb je de heide vaak voor jezelf.
Het voorjaar (april en mei) biedt frisgroen loof, bloeiende brem en actieve vogels. De temperaturen zijn aangenaam om te wandelen en de paden zijn over het algemeen droger dan in de winter.
In de herfst zijn de eeuwenoude beukenlanen bij Pietersheim op hun mooist en kun je op de terrils genieten van heldere vergezichten. De winter geeft het landschap een rauwe schoonheid, maar reken op modderige paden en korte dagen. Trek dan stevige waterdichte schoenen aan en neem een hoofdlamp mee.
Wat neem je mee
De Hoge Kempen vraagt iets meer van je schoeisel dan een gemiddelde Nederlandse boswandeling. Je loopt door los zand op de duinen, over steile terrilhellingen en door modderige beekvalleiën. Een paar stevige wandelschoenen met profiel is geen luxe maar noodzaak.
Verder raden we aan:
- Een dagelijkse rugzak met minimaal anderhalve liter water per persoon
- Regenjas of poncho (Belgisch weer, je kent het)
- Nordic wandelstokken als je de terrils op gaat (de afdaling is steiler dan je verwacht)
- Snacks voor onderweg, zeker op de langere lussen waar je niet altijd langs horeca komt
- De Komoot-app met de routes van het park (gratis met regiocode)
- Zonnebrandcrème en pet in de zomer: op de heide is er geen schaduw
Kleed je in lagen. De temperatuurverschillen tussen de beschutte bossen en de open heide kunnen verrassend groot zijn, zeker in het voor- en najaar.
Wandelen met je hond
Honden zijn welkom in de meeste wandelgebieden, op voorwaarde dat ze kort aangelijnd zijn. Er zijn hondenlosloopzones afgebakend bij onder andere Mechelse Heide en Lieteberg.
Let op: bij sommige wandelingen zijn honden niet toegelaten omdat er grote grazers (Galloway-runderen, Konikpaarden) worden ingezet voor natuurbeheer. Check de hondenpagina op de website van het park voordat je vertrekt.
Overnachten bij het park
Voor een meerdaagse wandeling is het slim om in de buurt van het park te slapen. Een paar opties die wij interessant vinden voor wandelaars:
B&B Haerlekijn in Maasmechelen is de officiële partner van het park voor het Trail Arrangement. Gastvrouw Annick en gastheer Frank kennen het park als hun broekzak en rijden je elke ochtend naar het startpunt van je etappe. Bekijk hier deze accommodatie
Domaine La Butte aux Bois in Lanaken ligt direct aan de rand van het park bij Pietersheim. Een stijlvol hotel uit 1924, ideaal als je wandelen wilt combineren met verwennerij. Bekijk hier de mogelijkheden van deze accommodatie.
Glampingresort Hoge Kempen bij Genk biedt een tussenweg: overnachten in de natuur met het comfort van een bed en douche. Bekijk hier de beschikbaarheid.
Zoek je iets eenvoudigers, dan zijn er trekkershutten en paalkampeerplekken langs de National Park Trail. Via Campspace en Welcome to my Garden vind je particulieren die hun tuin openstellen.
Praktische informatie
Bereikbaarheid
Het park is makkelijk bereikbaar via de E314 (afrit 32 Nationaal Park-West of afrit 33 Nationaal Park-Oost). Vanuit Nederland rij je via de A2/E25 richting Maastricht en dan de E314 op. Vanuit Rotterdam of Utrecht ben je er in anderhalf tot twee uur.
Met het openbaar vervoer reis je per trein naar station Genk en pak je daar de bus van De Lijn richting een van de toegangspoorten.
Kosten
Het park is gratis toegankelijk, behalve het Terhills-gedeelte (drie euro per persoon). Parkeren bij de toegangspoorten is gratis.
Kaarten en navigatie
Alle wandelroutes staan op de website van Wandelen in Limburg en in de Komoot-app. De topografische streekkaart van het park (8 euro) is verkrijgbaar via de webshop en bij het bezoekerscentrum in Terhills.
Rangers
Elke eerste en derde zondag van de maand vertrekt er een Rangerwandeling vanaf een van de toegangspoorten. De deelnameprijs is drie euro. Rangers zijn de natuurgidsen van het park en delen met passie hun kennis over flora, fauna en het mijnverleden.
Bij nood
De wandelwissels (genummerde kruispunten) zijn je houvast. Noteer het nummer op de wandelpaal en geef dat door aan de hulpdiensten, zodat ze je exacte locatie weten.
Veelgestelde vragen
Kun je de Hoge Kempen in één dag zien?
Je kunt in één dag een goed beeld krijgen van één wandelgebied. Maar het park heeft negen toegangspoorten met elk een eigen landschap. Wil je de variatie echt ervaren, plan dan minimaal twee tot drie dagen.
Is de Hoge Kempen geschikt voor beginners?
Ja, er zijn wandellussen vanaf twee kilometer. De kortere routes bij Kattevennen en Lieteberg zijn vlak en goed begaanbaar. De terrils en duinen vragen meer conditie, maar je kiest zelf je niveau.
Mag je barbecueën of picknicken in het park?
Picknicken mag, en er zijn picknickvlonders en bankjes langs de routes. Open vuur en barbecueën is niet toegestaan.
Wat als ik verdwaal?
De kans is klein: de bewegwijzering in de Hoge Kempen is uitstekend. Elke lus is in twee richtingen aangegeven. Mocht je toch twijfelen, volg dan de bruine verbindingsstukken terug naar een wandelwissel. Met de Komoot-app op je telefoon heb je altijd een vangnet.
Zijn er geocaches in de Hoge Kempen?
Ja, er liggen diverse geocaches in en rond het park. Combineer je wandeling met een geocachejacht en je hebt een extra reden om het pad af en toe te verlaten. Check vooraf op geocaching.com welke caches actief zijn in het gebied.
Is het park rolstoeltoegankelijk?
Enkele kortere routes zijn verhard en toegankelijk voor rolstoelen en buggy’s, met name bij Kattevennen en Lieteberg. De meeste paden zijn echter onverhard. Check de website van het park voor specifieke routes.
Beeldmateriaal – © Visit Limburg