In het kort:
Wolfheze ligt op tien minuten rijden van Arnhem en heeft een wandelgebied dat groter aanvoelt dan je verwacht. De bossen zijn een van de oudste van Nederland, de Wodanseiken staan er al 450 jaar, en onder je voeten liggen grafheuvels uit de bronstijd. Er zijn gemarkeerde routes van 3 tot 15 kilometer, allemaal te starten vanaf het treinstation. Het gebied is stiller dan de Posbank en trekt minder dagjestoeristen.
Waarom Wolfheze anders is
Wolfheze wordt door veel Veluwewandelaars overgeslagen voor de Posbank of Kootwijk. Dat is hun verlies. De bossen hier zijn donkerder, ouder en stiller. Vier sprengenbeken doorkruisen het gebied, gegraven rond 1600 om de papiermolens in de vallei van water te voorzien. De beken staan tegenwoordig grotendeels droog door waterwinning, maar de bronpunten en beekdalen zijn nog goed te herkennen in het landschap.
In de 19e eeuw trokken schilders van de Oosterbeekse School hier naartoe om de unieke bossen vast te leggen. De Wodanseiken langs de Wolfhezerbeek waren hun favoriete onderwerp. Gerard en Johannes Warnardus Bilders gaven de bomen hun naam rond 1850. Het bekendste schilderij van de eiken is van J.J. Cremer uit 1849 en hangt verspreid over Nederlandse musea.
Dan is er nog het verdwenen dorp. Wolfheze bestond al vóór het jaar 800. In 1585 trokken Spaanse troepen over de Veluwe om Arnhem terug te veroveren. De bewoners vluchtten, de Spanjaarden staken het dorp in brand. Wat overbleef werden bos en heide. Van de oude kerk zijn alleen de fundamenten nog zichtbaar, als je weet waar je moet kijken.
De routes
Blauwe route: Wodanseiken (4,5 km)
De meest gelopen route in Wolfheze start bij de parkeerplaats aan de Wolfhezerweg, tegenover Fletcher Hotel Wolfheze. Je loopt direct langs de vijf Wodanseiken, oeroude eiken van 450 tot 500 jaar langs de Wolfhezerbeek. Ze zijn niet groot maar wel oud, en dat voel je als je naast ze staat.
De route voert verder over de stuwwal, langs heide en door oud gemengd bos. Onderweg passeer je grafheuvels uit de bronstijd, zo’n 4000 jaar oud. Op de terugweg loop je langs de sprengkoppen, de bronpunten van de historische beken.
| Afstand | 4,5 km |
| Type | Rondwandeling |
| Vertrekpunt | Parkeerplaats Wolfhezerweg, tegenover Fletcher Hotel |
| Markering | Blauwe pijlen |
| Hoogteverschil | Licht heuvelachtig |
| Honden | Aangelijnd |
| Kosten | Gratis |
Gele route: Hoog Wolfheze (±6 km)
De gele route slingert hoger het gebied in en voert langs de Sprengkop, het hoogstgelegen bronpunt van Wolfheze. Je passeert de oudste grove den van het gebied, een waardige opvolger van de Duizendjarige Den die in 2006 omviel. De route is deels gemarkeerd en deels op routebeschrijving te lopen.
Rondwandeling Wolfheze Natuurmonumenten (10 km)
De langste optie combineert het beste van het gebied. Je start bij station Wolfheze, loopt langs de Wodanseiken, over de heide, door de Bilderbergbossen en via een ecoduct over de A50 terug. De route is niet bewegwijzerd maar Natuurmonumenten biedt een gratis routebeschrijving aan via hun website.
| Afstand | 10 km |
| Type | Rondwandeling |
| Vertrekpunt | Station Wolfheze of parkeerplaats Wolfhezerweg |
| Markering | Geen, routebeschrijving via Natuurmonumenten |
| Hoogteverschil | Matig |
Groene Wissel: Kasteel Doorwerth en Wodanseiken (±13 km)
Voor wie een volle dag wil lopen is de Groene Wissel de beste keuze. De route voert door het Sprengenbos, de Bilderbergbossen en over heide naar Kasteel Doorwerth, halverwege. Bijzonder stuk is de Italiaanse weg, een kronkelende klinkerweg met haarspeldbochten aangelegd in 1848 door baron van Brakell. Hij wilde zijn kasteel verbinden met het nieuwe treinstation in Wolfheze en spaarde daarvoor beuken van 250 jaar oud, vandaar de slingers in de weg. De bossen langs deze route zijn ook een goed gebied voor zangvogels: ijsvogel, groene specht en appelvink zijn hier thuis.
Parkeren en OV
Met de trein: station Wolfheze ligt op twee stops van Arnhem Centraal. Vanaf het station is het ruim een kilometer lopen naar de parkeerplaats aan de Wolfhezerweg, via de Wolfhezerweg naar het zuiden, na het viaduct aan de rechterhand. Dit maakt Wolfheze een van de best bereikbare wandelgebieden van de Veluwe zonder auto.
Met de auto: parkeerplaats aan de Wolfhezerweg, tegenover Fletcher Hotel Wolfheze. Gratis. Een alternatief is de P&R parkeerplaats langs de Parallelweg bij het station, ook gratis.
Wat je ziet
De Wodanseiken zijn vijf eiken langs de Wolfhezerbeek van 450 tot 500 jaar oud. Ze zijn niet de grootste bomen van Nederland, maar wel een van de oudste. De naam kregen ze van de Oosterbeekse schilders in de 19e eeuw. Naast Fletcher Hotel staat nog een even oude eik die groter is dan de groep langs de beek.
Grafheuvels uit de nieuwe steentijd (2450-2000 v. Chr.) en de bronstijd (2000-800 v. Chr.) liggen verspreid door het gebied. De fundamenten van het verdwenen middeleeuwse kerkje zijn bij Het Verdwenen Dorp te zien aan het einde van de 10 km route.
Sprengenbeken zijn kunstmatig gegraven waterlopen uit de 17e eeuw. De bronpunten, ook wel sprengkoppen, zijn goed te zien in het landschap. De beken staan grotendeels droog maar bij regenrijke periodes stroomt er weer water.
Slag om Arnhem: Wolfheze lag in september 1944 midden in de gevechtszone van Operation Market Garden. In de bossen zijn nog resten te zien van die periode. Het Airborne Museum in het nabijgelegen Oosterbeek vertelt het volledige verhaal.
Seizoenen
Wolfheze is het hele jaar goed te lopen. In de zomer is het bos koel en donker, een aangenaam contrast met de open heidevelden. In de herfst zijn de beuken langs de Italiaanse weg op hun mooist. In de winter, bij mist of rijp, heeft het gebied iets geheimzinnigs dat de zomer niet heeft. De heide bloeit in augustus en september, tegelijk met de Posbank.
Ga bij voorkeur doordeweeks. Wolfheze is stiller dan de Posbank maar ook populair in het weekend.
Eten en drinken
Bij het stationswinkeltje bij station Wolfheze kun je koffie en thee krijgen (ma 13-18 uur, di-vr 9-18 uur, za 9-16 uur). Halverwege de langere routes langs Eethuys Airborne (open ma-zo vanaf 11.30 uur). Restaurant bij Golfclub Heelsum ligt langs de 13 km route (ma-vr 8.30-17.30 uur, za-zo 8-17 uur).
Overnachten
Fletcher Hotel Wolfheze staat direct aan de parkeerplaats en is het enige hotel in het dorp zelf. Fletcher Hotel De Buunderkamp ligt een paar kilometer verderop aan de rand van Planken Wambuis. Voor wie liever op het erf slaapt: B&B Nol in ’t Bosch ligt bij Renkum, vlak bij het Pieterpad en het Klompenpad.
→ Zoek overnachtingen bij Wolfheze en Arnhem
Meer wandelen in de omgeving
Wolfheze grenst aan een reeks wandelgebieden die je eenvoudig kunt combineren.
Planken Wambuis ligt direct ten zuiden van Wolfheze. Grote heidevlakte met een wildkijkscherm en een van de beste plekken op de Veluwe om wilde zwijnen te zien. Het restaurant van Planken Wambuis is populair als eindpunt.
Oosterbeek heeft zijn eigen NS-wandelingen die door de omgeving van de slag om Arnhem lopen. Combineren met Wolfheze geeft een volle dag.
De Posbank ligt 20 kilometer naar het noorden. Wie twee dagen in het gebied is, kan beide op één weekendje combineren.
→ Alle wandelroutes Veluwe en Gelderland
FAQ
Hoe kom ik bij Wolfheze met het openbaar vervoer?
Station Wolfheze ligt op de lijn Arnhem-Ede-Wageningen, twee stops van Arnhem Centraal. Vanuit het station loop je in een kilometer naar het wandelgebied. Het is een van de weinige Veluwse wandelgebieden die goed bereikbaar zijn zonder auto.
Zijn de Wodanseiken indrukwekkend?
Ze zijn niet groot. Wie reuzenbomen verwacht zoals in oude bossen in Engeland of Duitsland komt bedrogen uit. Wat ze bijzonder maakt is hun leeftijd: 450 tot 500 jaar, en de plek waar ze staan, langs een beek in een oud bos dat al vóór het jaar 800 werd beschreven. Dat gevoel van ouderdom is er wel degelijk.
Is Wolfheze geschikt voor kinderen?
Ja. De blauwe route van 4,5 kilometer is goed te doen met kinderen van 6 jaar en ouder. De grafheuvels en het verdwenen dorp zijn een leuke manier om geschiedenis tastbaar te maken. De sprengenbeken zijn op de meeste plekken toegankelijk en veilig.
Wat is het verschil tussen Wolfheze en de Posbank?
De Posbank heeft uitzicht en open heidevelden, Wolfheze heeft oud bos, beken en geschiedenis. De Posbank is drukker en bekender. Wolfheze is stiller en geschikter als je liever tussen de bomen loopt dan over open heide.
Is er ook geocaching bij Wolfheze?
Ja, er zijn meerdere caches in het gebied. Het verdwenen dorp en de Wodanseiken zijn populaire cachepunten. Gebruik de Geocaching-app voor actuele locaties.