Waar het woord vandaan komt
Het Engelse hike komt van het dialectwoord hyke, dat stevig doorstappen betekent. Rond 1900 duikt het zelfstandig naamwoord op voor een lange wandeling voor plezier of beweging. Meer zit er in het Engels niet achter: een hike is daar simpelweg een lange wandeling.
Het Nederlandse hiken is een leenwoord, en de Taalunie heeft het opgenomen in de Woordenlijst Nederlandse Taal. De officiële vervoeging is: ik hike, jij hiket, wij hiken. Verleden tijd: ik hikete, wij hiketen. Voltooid deelwoord: gehiket. Vrijwel niemand schrijft dat laatste, want het voelt als een fout die je juf uit groep zes zou verbeteren. Toch is het goedgekeurd.
Een betekenisomschrijving geeft de Taalunie niet. De Nederlandse Wiktionary doet wel een poging: “wandeltocht met tent en rugzak over onverharde paden door de wilde natuur”. Dat is precies wat de meeste andere bronnen onder trekking scharen. De verwarring zit dus al in de woordenboeken zelf, nog voordat er iemand een stap heeft gezet.
Het verschil tussen wandelen, hiken en trekking
Over één ding zijn de Nederlandse bronnen het eens: hiken is eendaags, trekking is meerdaags met overnachting. Daarna houdt de overeenstemming op.
Bever, Hanwag en Visit Trentino vinden dat hiken over onverharde of uitdagendere paden gaat. Op Pad zegt juist: “Hiken is goed Engels voor wandelen.” Ik Wil Hiken gaat verder en stelt dat hiken eigenlijk gewoon wandelen betekent, en dat wij het woord in Nederland alleen gebruiken als we een lange afstand gaan lopen. De Nederlandse Wiktionary hangt er een tent aan. Bij scouting betekent hike weer iets heel anders: Scoutpedia beschrijft het als een tocht ergens tussen een quest en een speurtocht in, die ook per fiets of kano mag.
Hieronder staan de drie termen zoals de meeste bronnen ze bedoelen. De scheidslijn tussen wandelen en hiken is niet hard, die tussen hiken en trekking wel.
| Wandelen | Hiken | Trekking | |
|---|---|---|---|
| Duur | Eendaags, rustig tempo | Eendaags, langer en sportiever | Meerdaags |
| Terrein | Vlakke en goed onderhouden paden | Meestal onverhard, volgens sommige bronnen ook heuvels en bergen | Ruiger en verder van de bewoonde wereld |
| Uitrusting | Bronnen noemen geen eisen | Wandelschoenen en een dagrugzak met water, eten en extra kleding | Volledige kampeeruitrusting |
| Overnachting | Nee | Nee | Ja |
Tip: boek je een reis waar “hiking” bij staat, vraag dan naar de afstand per dag en of er onderweg wordt overnacht. Die twee vragen halen alle onduidelijkheid uit het woord, want daar zit het enige punt waarover de bronnen het eens zijn.
Waar de grens ligt als je hem toch wilt meten
Geen enkele bron noemt een afstand, een hoogtemeteraantal of een aantal uren als grens tussen wandelen en hiken. We hebben er vijf nagelopen, inclusief de pagina die in Google op nummer 1 staat, en er staat geen getal in.
Daarom hebben we onze eigen routebestanden doorgerekend. We brachten 178 klompenpaden in kaart, samen goed voor 362 routevarianten van 2 tot 33 kilometer. De mediaan van al die varianten is 11 kilometer. Dat is de standaard Nederlandse gemarkeerde rondwandeling: een ochtend of een middag lopen.
Daarnaast staan de 26 etappes van het Pieterpad in ons bestand, samen 505 kilometer. De mediaan daarvan is 20,5 kilometer, de kortste etappe 12 en de langste 25. Bijna precies het dubbele van die gemiddelde rondwandeling.
Dat is geen norm, het is een waarneming uit ons eigen bestand. Maar hij is bruikbaar. Wie in Nederland zegt “ik ga hiken” loopt in de praktijk twee gemiddelde rondwandelingen achter elkaar, of één etappe van een langeafstandspad. Alles tussen 11 en 20 kilometer is grijs gebied waar je zelf een woord op mag plakken.
Kun je in Nederland hiken
Ja, en meer dan je zou denken. Van de 178 klompenpaden die we telden hebben er 49 minstens één variant van 15 kilometer of langer. Over alle varianten heen zijn dat er 68 van de 362, dus ongeveer een vijfde van het aanbod. De langste die we tegenkwamen is het Spanjaardspad XL met 33 kilometer.
Het Pieterpad is de bekendste optie voor wie een etappe wil lopen: 505 kilometer, verdeeld over 26 etappes. Zoek je een gebied in plaats van een route, kijk dan in ons overzicht van de mooiste wandelgebieden van Nederland of in de complete Pieterpad-gids.
Beginnen met hiken
De stap van 11 naar 20 kilometer is kleiner dan hij klinkt, maar hij is niet nul. Pak eerst een klompenpad met een lange variant van 15 kilometer en kijk hoe je de dag erna loopt. Voelt dat goed, dan is een etappe van 20 kilometer de volgende stap. Hoe je dat opbouwt zonder jezelf te slopen, staat in ons artikel over wandelconditie opbouwen.
Pro Tip: Kies voor je eerste lange dag een pad dat meerdere afstanden aanbiedt. Van de 178 klompenpaden in ons bestand hebben er 115 twee of meer varianten. Dan kun je onderweg alsnog voor de korte lus kiezen zonder dat je een taxi hoeft te bellen.
Wat je meeneemt
Een rondje van vijf kilometer doe je op sneakers met een flesje water in je hand. Twintig kilometer over onverharde paden pakt anders uit. Schoenen met profiel houden je overeind op nat zand en losse takken. Een dagrugzak verdeelt het gewicht van water, eten en extra kleding over je rug in plaats van over één schouder. En een regenjas die ademt voorkomt dat je van binnenuit alsnog nat wordt.
Wat wij zelf aanraden staat in de beste wandelschoenen voor beginners, de beste dagrugzakken voor wandelaars en de beste regenjas voor wandelen.
Hiken of traillopen
Traillopen is rennen over onverharde paden, hiken is lopen. Het tempo is het verschil, en dat werkt door in je schoenen: trailrunners zijn licht en flexibel, wandelschoenen zijn stugger en steviger. Twijfel je welke van de twee bij jou past, dan helpt onze vergelijking van wandelschoenen en trailrunners.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen hiken en wandelen?
Hiken is een sportievere, langere vorm van wandelen, meestal over onverharde paden. Er is geen officiële grens. In ons eigen routebestand ligt de mediane rondwandeling op 11 kilometer en de mediane Pieterpad-etappe op 20,5 kilometer, dus daar ergens tussenin kantelt het woord.
Hoe begin ik met hiken?
Begin met een gemarkeerde route van rond de 15 kilometer, bijvoorbeeld een klompenpad met een lange variant, en bouw daarna uit naar 20 kilometer. Goede schoenen en een dagrugzak zijn genoeg om te starten.
Wat is het verschil tussen hiken en traillopen?
Traillopen is hardlopen over onverharde paden, hiken is wandelen. Het tempo verschilt, en daarmee ook de schoenen: trailrunners zijn licht en flexibel, wandelschoenen steviger.
Waar in Nederland kan je hiken?
Op elke route die lang genoeg is. Van de 178 klompenpaden in ons bestand hebben er 49 een variant van 15 kilometer of langer, en het Pieterpad biedt 26 etappes van gemiddeld 19,4 kilometer. In ons overzicht van de mooiste wandelgebieden van Nederland vind je waar die routes liggen.
Wat is trekking?
Trekking is de meerdaagse variant: je overnacht onderweg en draagt je eigen kampeeruitrusting mee. Dat is het enige onderscheid waar vrijwel alle bronnen het over eens zijn.
Is hiken hetzelfde als wandelen in de bergen?
Niet per se. Een deel van de bronnen koppelt hiken aan heuvels en bergen, een ander deel niet. In Nederland wordt het woord gebruikt zonder dat er een hoogtemeter aan te pas komt.
