Weinig plekken in de Randstad voelen zo afgelegen als deze duinen. Je loopt vanaf het station zo het zand in, en een kwartier later hoor je alleen nog wind en vogels. Het landschap verandert constant: open duinvlaktes, stille duinmeren, stukken bos, en aan de westkant het strand. Hieronder de mooiste wandelroutes, plus alles wat je praktisch nodig hebt: ingangen, parkeren, openbaar vervoer, het hondenbeleid en waar je de wisenten kunt zien.
De mooiste wandelroutes
Het park heeft een uitgebreid netwerk van gemarkeerde paden. Deze vier routes dekken de verschillende kanten van het gebied, van een korte verharde lus tot een lange tocht naar de zee.
Tien Bergenroute (blauw, 9 km)
De klassieke doorsteek van de binnenduinrand naar de kust en terug. Je loopt langs duinmeren en over uitkijkpunten met zicht over het hele park.
- Afstand: 9 km (ca. 3 uur)
- Start: ingang Koevlak (Zeeweg 12, Overveen) bij het bezoekerscentrum, of ingang Parnassia
- Markering: blauw
- Landschap: open duinen, duinmeren, zeereep
- Hoogtepunten: duinmeer ’t Wed (zwemmen kan), het Vogelmeer met vogelkijkhut, uitkijkpunten Konijnenberg en Hazenberg, kans op konikpaarden en hooglanders
- Honden: niet toegestaan in dit deel
- Openbaar vervoer: bus 81 halte De Kennemerduinen, of 15 min lopen vanaf station Overveen
Konikroute (zwart, 7,5 km)
Een route door duinbos en open duin met veel grote grazers en sporen van de oorlog.
- Afstand: 7,5 km (ca. 2 uur)
- Start: ingang Duin en Kruidberg, Duin- en Kruidbergerweg 74, Santpoort-Noord
- Markering: zwarte pijltjes
- Landschap: duinbos, open duin, oude landgoederen
- Hoogtepunten: konikpaarden en Schotse hooglanders, een tankgracht en bunkers van de Atlantikwall, bomen van meer dan honderd jaar oud
- Honden: niet toegestaan in dit deel
- Openbaar vervoer: ca. 10 min lopen vanaf station Santpoort-Noord
Wisentenpad (geel, 4 km)
De enige route waar je door het leefgebied van de wisenten loopt. Alleen open in het winterhalfjaar, en met duidelijke regels (zie verderop).
- Afstand: 4 km
- Open: 1 september t/m 1 maart (gesloten in het broedseizoen)
- Start: Duinpieperpad, parkeren bij camping De Lakens of bij het bezoekerscentrum
- Markering: geel
- Landschap: open Kraansvlak met duinmeren
- Hoogtepunten: wisenten, het uitkijkpunt over het grootste duinmeer, konikpaarden en hooglanders
- Honden: verboden, ook aangelijnd
- Openbaar vervoer: bus 81 richting Zandvoort, halte De Lakens
Elswout Groen (groen, 1,7 km)
Een korte, verharde lus over een historisch landgoed. De enige route hier die geschikt is voor een rolstoel of rollator.
- Afstand: 1,7 km (ca. 25 min)
- Start: poortgebouw buitenplaats Elswout, Elswoutlaan 14, Overveen
- Markering: groen (folder bij het poortgebouw)
- Landschap: loofbos, verharde lanen, landgoed
- Hoogtepunten: de orangerie, koetshuizen en het grote huis, bomen van meer dan 250 jaar oud
- Toegankelijkheid: geschikt voor rolstoel en rollator (twee korte smalle stukken, met gras ernaast), kinderwagen kan
- Honden: aangelijnd toegestaan
Meer info: https://www.staatsbosbeheer.nl/uit-in-de-natuur/wandelroute-elswout-groen
De wisenten van het Kraansvlak
Dit is wat Zuid-Kennemerland uniek maakt: in het Kraansvlak, het Zandvoortse deel van het park, leeft een kudde wisenten, de Europese bizon. Het zijn de grootste landdieren van Europa, en ze grazen hier samen met konikpaarden en hooglanders om het duin open te houden.
Je kunt ze op drie manieren zien. Via het Wisentenpad (de gele route hierboven), dat van september tot maart dwars door hun gebied loopt. Via het wisentuitkijkpunt over het grootste duinmeer, dat ook in de zomer open is. Of met een begeleide excursie met een boswachter, te boeken via het bezoekerscentrum.
Pro tip: Wisenten zien er rustig uit, maar het zijn wilde dieren. Houd minimaal 50 meter afstand, loop rustig door en ga niet tussen de dieren staan voor een foto. Een compacte verrekijker haalt ze dichterbij zonder dat jij dat hoeft.
Praktische info
Ingangen en parkeren
Het park heeft 25 ingangen. Dit zijn de belangrijkste met parkeergelegenheid. Betalen kan alleen met pin of creditcard, het eerste half uur is gratis en het dagtarief geldt vanaf vier uur parkeren.
| Ingang | Plaats | Parkeren | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|
| Koevlak (Zeeweg 12) | Overveen | eerste half uur gratis, daarna tot €8 per dag | bezoekerscentrum, laadpunten |
| Parnassia | Bloemendaal aan Zee | tot €12 per dag | strandpaviljoen, laadpunten |
| Elswout (Elswoutlaan 14) | Overveen | betaald (jaarabonnement €85 via Staatsbosbeheer) | landgoed |
| Duin en Kruidberg | Santpoort-Noord | betaald, gratis voor leden Natuurmonumenten | start Konikroute |
| Bleek en Berg | Santpoort-Zuid | tot €8 per dag | bij landgoed Caprera |
Wil je er vaker komen: een PWN-jaarabonnement voor Parnassia, Koevlak en Bleek en Berg kost €115 per jaar, en voor Elswout geldt een apart Staatsbosbeheer-abonnement van €85.
Openbaar vervoer
- Trein: station Overveen ligt op ca. 15 min lopen van ingang Koevlak. Station Santpoort-Noord ligt op ca. 10 min lopen van Duin en Kruidberg.
- Bus: Connexxion lijn 81 (Haarlem CS naar Zandvoort) stopt bij halte De Kennemerduinen, direct naast ingang Koevlak.
Bezoekerscentrum
Bezoekerscentrum De Kennemerduinen aan de Zeeweg 12 in Overveen is het beste startpunt. Er is een tentoonstelling, een winkel en een Duincafé met terras, en je kunt er terecht voor routes en tips.
- Open: dinsdag t/m zondag 10:00 tot 17:00 (in december tot 16:30), in de schoolvakanties regio Noord ook op maandag
- Toegankelijk: rolstoeltoegankelijk, met mindervalidentoilet
Honden
Het hondenbeleid verschilt sterk per deelgebied, dus check vooraf de kaart op de parkwebsite. Grote lijnen:
- Niet toegestaan (ook niet aangelijnd): het kerngebied Kennemerduinen inclusief Koevlak, het Wisentenpad, Duinlust en Middenduin
- Aangelijnd: Elswout en de Parnassiaweg richting het strandpaviljoen
- Los: Landgoed Caprera en Brouwerskolkpark (met uitzondering van het broedseizoen)
Fietsen en mountainbiken
Gewoon fietsen mag op de aangewezen fietspaden, niet op de wandelpaden. Mountainbiken mag alleen op de vaste route van ongeveer 22 kilometer, en daarvoor heb je een verplicht MTB-vignet nodig. Dit park valt onder PWN, dus je koopt het vignet via de parkbeheerder (PWN), niet via het Natuurmonumenten-vignet. Check de actuele prijs en verkooppunten op de parkwebsite voordat je gaat.
Toegankelijkheid
Bijna alle fietspaden zijn goed te doen met een rolstoel of scootmobiel. Bij het bezoekerscentrum huur je voor €10 per dag een zandrolstoel met dikke banden voor de zandpaden. De Elswout Groen-route is de meest geschikte verharde wandeling.
Wat neem je mee
De duinen zijn open en winderig, en aan de kust kan het zomaar tien graden kouder voelen dan in de stad. Neem een winddichte jas mee, ook op een mooie dag. Stevige wandelschoenen zijn fijn op de mulle zandpaden, en in een dagrugzak stop je water, want onderweg zijn er weinig plekken om iets te kopen.
Pro tip: In de duinen zitten teken, ook buiten het bos. Loop je door hoog gras of struweel, check dan na afloop je benen. Een tekentang in je rugzak is zo meegenomen.
Veelgestelde vragen
Is Nationaal Park Zuid-Kennemerland gratis?
Ja, het park zelf is gratis toegankelijk, je hebt geen entreekaart of duinkaart nodig. Je betaalt alleen voor parkeren bij de ingangen.
Mag je er met de hond wandelen?
Niet overal. In een groot deel van het kerngebied, waaronder Koevlak en het Wisentenpad, zijn honden niet toegestaan. Aangelijnd mag het wel op Elswout en de Parnassiaweg, en er zijn losloopgebieden op Landgoed Caprera en in het Brouwerskolkpark. Check vooraf de kaart op de parkwebsite.
Waar kun je de wisenten zien?
In het Kraansvlaka, het Zandvoortse deel van het park. Dat kan via het Wisentenpad (de gele route, 4 km, open van september tot maart), via het wisentuitkijkpunt, of met een begeleide excursie van een boswachter.
Hoe kom je er met het openbaar vervoer?
Met de trein tot Overveen (ca. 15 min lopen naar ingang Koevlak) of Santpoort-Noord (ca. 10 min naar Duin en Kruidberg). Of met Connexxion bus 81 vanaf Haarlem CS, halte De Kennemerduinen, direct bij de ingang.
Waar kun je parkeren?
De belangrijkste parkeerterreinen zijn Koevlak, Parnassia, Elswout, Duin en Kruidberg en Bleek en Berg. Parkeren is betaald (rond de 8 tot 12 euro per dag, afhankelijk van de locatie) en kan alleen met pin of creditcard.
